Feestdagen verkend: Pesach

hagadah

Vrijdagavond 30 maart 2018 is het Sederavond, het belangrijkste ritueel van Pesach, wat dit jaar duurt tot zonsondergang op zaterdag 7 april. Tijdens Pesach wordt de Uittocht van Egypte herdacht, en dat betekent dat tijdens Pesach de vrijheid wordt gevierd die de Israëlieten tegemoet gingen toen zij vluchtten uit Egypte.

Het verhaal
Nadat Jozef in Egypte was gestorven werden de Israëlieten talrijker in Egypte. De nieuwe farao, die Jozef niet had gekend, was bang dat zij in geval van oorlog tussen Egypte en een ander land, partij voor de vijand zouden kiezen en maakte hen tot slaven. Hij besloot daarnaast om alle pasgeboren jongetjes van het Hebreeuwse volk te laten doden.

Eén baby werd echter verstopt en gevonden door de dochter van de farao. Zij noemde hem Mozes en zorgde voor hem. Toen hij volwassen was, vluchtte hij naar Midian, nadat hij een Egyptenaar had doodgeslagen. In Midian stichtte hij een gezin en had een ontmoeting met God, die hem de opdracht gaf om bij de farao de vrijlating van de Israëlieten te eisen. Dit deed hij, en na de gruwel van de tiende plaag stuurde de farao hen weg.
Continue reading “Feestdagen verkend: Pesach”

Feestdagen verkend: Poerim

Esther
Het boek Esther, waar de viering van Poerim op gebaseerd is.

Het verhaal
Koning Ahasveros verstootte zijn vrouw Vashti, omdat zij niet aan zijn bevelen gehoorzaam was. Hij besloot om een nieuwe vrouw uit te zoeken, en na een schoonheidswedstrijd van maanden nam hij Esther – die eigenlijk Hadassa heet – aan tot zijn vrouw. De oom van Esther, Mordechai, had haar aangeraden een andere naam aan te nemen, zodat het niet bekend zou zijn dat zij eigenlijk joden waren. Mordechai redde het leven van de koning door aan Esther te vertellen dat hij weet had van een plan voor een aanslag op de koning. Doordat Esther dit aan de koning vertelde, konden de beramers van het plan worden gedood.

Haman
Vervolgens stelde koning Ahasveros een nieuwe rechterhand aan: Haman, de zoon van Hammedatha, de Agagiet. Iedereen in het koninkrijk knielde voor hem, behalve Mordechai. Wanneer Haman daar lucht van kreeg, wilde hij alle joden in het rijk vermoorden, en vaardigde een wet uit met de stempel van de koning. Deze wet gebood iedereen in het rijk om op de dertiende van de maand Adar, de hand aan de joden te slaan en hun bezit te plunderen. Mordechai las het uitgezonden gebod en stelde Esther hiervan op de hoogte. Zij vroeg hem om samen met de rest van het joodse volk drie dagen te vasten voor haar, waarna ze zelf naar de koning zou gaan – iets wat tegen de wet was.
Continue reading “Feestdagen verkend: Poerim”

Feestdagen verkend: Tu Bishvat

Het Nieuwjaar van de Bomen
Zonsondergang vandaag tot zonsondergang morgenavond is het Tu Bishvat, ook wel het Nieuwjaar van de Bomen (Rosh ha’shanah la’ilanot). Deze dag is bedoeld om stil te staan bij de natuur en het vieren van de bomen. Dit wordt gedaan door het planten van nieuwe bomen en door verschillende soorten gedroogd fruit en noten te eten.

De dag valt op de vijftiende van de maand Shvat (het ‘tu’ in ‘Tu Bishvat’ staat voor de numerieke waarde van de letters tet en vav, die samen vijftien maken) en wordt genoemd in de Mishnah als één van de dagen waarop een bepaald ‘nieuw jaar’ begint. In vroegere tijden was het voor de boeren belangrijk om deze dag te onthouden, zodat ze precies wisten wanneer ze hun geoogste fruit naar de tempel moesten brengen om te kunnen worden geofferd als eerste fruit van het vierde jaar. Het was in principe niet meer dan de datum waarop een nieuwe agrarische cyclus zou beginnen te lopen.
Continue reading “Feestdagen verkend: Tu Bishvat”

Lezing: ‘A Day in Amsterdam – poetry by Avi Levitan’.


The Israeli poet Avi Levitan (1971), will give a talk about his trilogy “A Day in Amsterdam”. This work was written in the space between Jerusalem, Tel-Aviv and Amsterdam. He will discuss the interesting manner in which he uses the notions of ‘home’ and ‘place’ in his poetry.
Continue reading “Lezing: ‘A Day in Amsterdam – poetry by Avi Levitan’.”

Op de breuklijnen van een conflict.

opdebreuklijnenvaneenconflict
Afgelopen woensdag zond Doc2 de documentaire Settlers uit. Sinds de Zesdaagse Oorlog in 1967 hebben honderdduizenden Israëlische burgers huizen gebouwd in de bezette gebieden van de Westelijke Jordaanoever. Deze documentaire onderzoekt hoe het is om te wonen op de breuklijnen van een eeuwenoud conflict.
Continue reading “Op de breuklijnen van een conflict.”

Muziektheatervoorstelling Jacob Israël de Haan.

jacobisraeldehaansalaamjeruzalem
Nog niet zo lang geleden verscheen er een biografie over de Nederlands-Joodse dichter Jacob Israël de Haan, geschreven door Jan Fontijn. Regisseur Gerardjan Rijnders bewerkte deze biografie tot de muziektheatervoorstelling Salaam Jeruzalem, geregisseerd door Mokhallad Rasem. 14 februari is de eerste voorstelling.
Continue reading “Muziektheatervoorstelling Jacob Israël de Haan.”

Het nieuwe boek van Natascha van Weezel.

nataschavanweezelthuisbijdevijand
Op 1 april verschijnt het nieuwe boek van Natascha van Weezel. In Thuis bij de vijand. Moslims en joden in Nederland vraagt de journaliste zich onder meer af waarom het Israëlisch-Palestijnse conflict ook in ons land zoveel spanningen oproept en in hoeverre moslimhaat te vergelijken is met antisemitisme. En wat doe je als mensen uit de eigen gemeenschap je voor ‘nazi’, ‘verrader’ of ‘joodse zelfhater’ uitmaken?
Continue reading “Het nieuwe boek van Natascha van Weezel.”

Lezing: ‘Undeclared Wars with Israel’.

undeclaredwarswithisrael
7 februari komt historicus Jeffrey Herf, auteur van Undeclared Wars with Israel, naar Spui25, waar hij o.a. zal spreken over de militaire steun aan de Arabische gewapende tegenstanders van Israël ten tijde van de Zesdaagse Oorlog (1967), de Jom Kipoeroorlog (1973) en de Israëlisch-Libanese Oorlog (1982). De entree is gratis.
Continue reading “Lezing: ‘Undeclared Wars with Israel’.”

Uittreders en intreders op zoek naar ware ik.

180gradenultraorthodoxdocumentaire Gisteravond werden we getipt over 180 graden ultraorthodox, een documentaire over mensen die uit de verschillende ultraorthodoxe gemeenschappen stappen en mensen die er juist voor kiezen om zich aan te sluiten. De volgende citaat vonden wij een mooie samenvatting: “De uittreder en de intreder. Beiden leveren een innerlijke strijd op zoek naar hun ware ik, naar de ultieme vrijheid en naar betekenis. […] Beiden voelen zich herboren.”
Continue reading “Uittreders en intreders op zoek naar ware ik.”